Wersja twojej przeglądarki jest przestarzała. Zalecamy zaktualizowanie przeglądarki do najnowszej wersji.
 
HISTORIA PARAFII
 
    Kształt parafii w Kietrzu, z jakim spotykamy się dzisiaj to długa droga historycznych przeobrażeń. Przez długi okres swego istnienia parafia stanowiła integralną część wspólnoty lokalnej utożsamiając się z nią.

    Początki chrześcijaństwa na tym terenie związane są z osobą Oslawa ucznia Cyryla i Metodego. Wiek Xl i XII to czas, gdy tereny kietrzowskie pozostawały pod juryzdykcją biskupstwa wrocławskiego mimo, iż zwierzchnictwo świeckie sprawowały Czechy. Początek XIII wieku to okres, w którym za sprawą króla czeskiego Kietrz znalazł się pod rządami archidiecezji w Ołomuńcu. W 1273 roku biskup 8111110 określa Kietrz, jako wieś znajdującą się pod jego juryzdykcją, co potwierdza w swoim testamencie mówiąc, że przebywał on tu i wystawiał swoje akty. Natomiast kapelan biskupa Brunona Johanes von Katscher zostaje tutaj pierwszym plebanem i gospodarzem tych terenów.

    Nie ma pewności, czy przed rokiem 1200 istniał w Kietrzu kościół, aczkolwiek można przypuszczać, ze względu na pojawiające się przesłanki dotyczące kleryków rezydujących w Kietrzu przed rokiem 1250, że istniała tutaj taka budowla. Budowla ta, istniejąca przed rokiem 1321, który jest datą otrzymania praw miejskich., mogła być jedynie wiejskim kościółkiem zbudowanym na potrzeby niewielu wiernych. Pierwsze wzmianki pisane mówiące o istniejącym tu kościele można znaleźć po roku 1350, kiedy to przebywający tu ksiądz Michał wznosi ołtarz św. Piotra i Pawła. Ponadto w roku 1426 proboszcz Cyprian funduje dla kościoła ołtarz św. Krzysztofa.

    Pierwsza połowa wieku XV to okres, w którym Czechy stają się areną rozruchów na tle religijnym. Miało to duże znaczenie dla miasta, ponieważ w roku 1428 Kietrz zostaje spalony przez Husytów. Tragedia nie ominęła również miejscowego kościoła, który będąc budowlą drewnianą nie oparł się sile ognia. Wedle przekazów na miejscu spalonego kościoła powstał nowy w części murowany budynek sakralny. Jednakże i on uległ zniszczeniu przez pożar w drugiej połowie XVI wieku, a odbudowy podjął się lennik dóbr kietrzańskich Mikołaj Gaszyński. Kościół wzniesiony przez Gaszyńskiego był dość mizernie wykonany.[1]

    Wiek XVI to okres, w którym ciężar wznoszenia budowli sakralnych spoczywał w dużej mierze na wiernych, jednakże ludność Kietrza nie była skora do ponoszenia kosztów z tym związanych. Nałożyło się na to rozprężenie religijne i moralne społeczeństwa tak, że nawet biskup musiał wzywać do świadczenia na rzecz dalszej budowy kościoła. Ważną datą w historii kietrzańskiej parafii stanowi rok 1617, kiedy to przy kościele wzniesiono nową plebanię oraz szkołę.

    Lata wojny trzydziestoletniej to czas, w którym mieszkańcy tych terenów często znajdowali się po różnych stronach konfliktów. Warto w tym miejscu wspomnieć, iż na początku wieku XVII w Kietrzu działał pierwszy protestancki (heretycki) ksiądz o imieniu Simonides. Stopniowo jednak religia katolicka odzyskiwała swe dawne wpływy, co wiązało się z wyparciem z tych terenów Szwedów i Duńczyków. Również ksiądz Simonides musiał opuścić te tereny.

    W połowie XVII wieku w Kietrzu pojawili się jezuici, głoszący tu rekolekcje. Według kronik parafialnych kościół parafialny w; latach osiemdziesiąty cli XVII wieku był w całości murowany. Koniec XVII wieku to czas, w którym kościół kietrzański kolejny raz nie oparł się płomieniom. Ze względu na nikłość źródeł pisanych można jedynie przypuszczać, że został on w dużej części zniszczony.

    Bardzo ważną datą dotyczącą historii kościoła i parafii w Kietrzu jest I kwietnia 1700 roku, kiedy to w parafii rozpoczął rezydencję ksiądz Jan Bergen. To za jego rezydencji kościół kietrzański nabrał kształtów dzisiejszych (Fot. 2).

    W latach 1720-1724 niejaki Mateusz Goldner rodem z Kietrza, prawdopodobnie jako wotum za uzdrowienie, podjął się odbudowy i przebudowy świątyni według własnego projektu. Stał się on też głównym sponsorem tej budowli.

W tym czasie wzniesiono prezbiterium, ponadto rozbudowano kościół o dwa chóry boczne wraz z nawami oraz zakrystię. Przebudowa dotknęła także ołtarza głównego oraz wieży kościelnej.

    Rok 1729 to czas, w którym Kietrz zostaje podniesiony do rangi dekanatu. Pomimo przyłączenia terytorium Kietrza do Prus (rok 1742) Kietrz pozostał nadal w granicach archidiecezji ołomunieckiej, tworząc tak zwany Dystrykt kietrzański. Dystrykt ów składał się z trzech dekanatów, tj.: Kietrz, Hulczyn i Opawica. Pierwszym komisarzem dystryktu był proboszcz i dziekan z Opawicy Karol Flesch (1751-1756). Zgodnie ze zwyczajem kościelnym, od momentu, gdy proboszcz kościoła w Kietrzu pełnił obowiązki komisarza dla tej części diecezji, każdy komisarz rezydujący w Kietrzu mył nogi dwunastu wybranym mężczyznom w wielki czwartek. Wybrańcy otrzymywali od biskupa pewne dobra ziemskie należące do Kietrza, a owe grunty ze względu na to wydarzenie nosiły nazwę ?gruntów apostolskich". Od roku 1760 komisarzami biskupa ołomunieckiego dla pruskiej części archidiecezji byli proboszczowie z Kietrza:

1.   Franciszek Rejttenhart (1756-1784)

2.  Mateusz Wlocka (1784-1796)

3.  Jan Staniek (1796- 1812)

4.  Franciszek Lauffen (1812-1837)

5.   Ignacy Molerius (1837-1848)

6.  Korol Ullrich (1848-1875)

7.  Antoni Richtarsky (1882-1893)

8.   Robert Sterz (1893-1907)

9.   Ignacy Maiss (1908-1916)

10. Józef Natchan (1916-1945)[2]

    Z wyżej wymienionych komisarzy warto wspomnieć o Karolu Ullrichu, za którego to sprawą wybudowano w Kietrzu sąsiadujący z kościołem szpital. Ostatni z wymienionych komisarzy przenosi siedzibę dystryktu do Branie. Ów komisarz wybudował tamże słynny zakład leczniczy dla umysłowo i psychicznie chorych. W roku 1856 kościół w Kietrzu zostaje przemianowany na miejski kościół parafialny.

    Historia powojenna parafii związana jest z księdzem Emilem Komarkiem, który w roku 1948 został wysiedlony do Niemiec.[3] Jego obowiązki przejął ksiądz Aleksander Kozieł.[4] W latach 1958-1962 proboszczem parafii był ksiądz Stanisław Baranowski. Kolejnym administratorem parafii w Kietrzu został mianowany dekretem Kurii Biskupiej w Opolu z dnia 03.11.1962 roku ksiądz Stanisław Pieczka. Niewątpliwą jego zasługą było odbudowanie kościółka św. Krzyża oraz przebudowanie kościółka św. Anny w Kozłówce, która stanowi część parafii. Kolejnym proboszczem rezydującym w Kietrzu od roku 1974 jest ksiądz Józef Gacka.

 

[1] E. Komarek, Pferrgemeinde Kafscher OS, Gleiwitz J937, s.3.

[2] Kronika Parafii Sw. Tomasza w Kietrzu, Kietrz 1945, s.3.

[3] Zob. U. Bruckner, Die letzen lagę von Kalscher 1945 1946, Bericht des letzten Prarreers Kammikus Emil Komarek, Kietrz 1981, s. 1-18.

[4] Kronika Parafii św. Tomasza, s  15-17.